Vladimir Nabokov (1899–1977) là một trong những nhà văn và nhà phê bình nổi bật nhất của thế kỷ XX, nổi tiếng với Lolita (1955), tiểu thuyết gây tranh cãi nhưng cũng được đánh giá cao về mặt văn học. Nabokov viết bằng cả tiếng Nga và tiếng Anh, thể hiện tài năng ngôn ngữ xuất chúng cùng với khả năng sáng tạo và trí tuệ sắc sảo.
Sinh ra tại Sankt-Peterburg, Nga, Nabokov thuộc một gia đình quý tộc trí thức và được tiếp cận với giáo dục xuất sắc ngay từ nhỏ. Sau Cách mạng Nga năm 1917, gia đình ông rời khỏi Nga và Nabokov tiếp tục học tại Đại học Cambridge trước khi định cư ở Berlin và sau đó là Paris. Ông bắt đầu sự nghiệp văn học bằng tiếng Nga với các tiểu thuyết như The Defense (Phòng thủ, 1930) và Invitation to a Beheading (Lời mời chém đầu, 1936), thể hiện ảnh hưởng của văn học hiện đại nhưng cũng mang dấu ấn cá nhân độc đáo.
Sau khi chuyển đến Mỹ vào năm 1940, Nabokov bắt đầu viết bằng tiếng Anh và đạt được danh tiếng toàn cầu với Lolita. Cuốn tiểu thuyết kể về mối quan hệ đầy ám ảnh và đau thương giữa Humbert Humbert, một học giả trung niên, và Dolores Haze, một cô bé 12 tuổi. Mặc dù gây tranh cãi mạnh mẽ, Lolita được ca ngợi vì ngôn ngữ tinh tế, cách xây dựng nhân vật độc đáo và sự phức tạp về mặt đạo đức. Các tác phẩm khác của Nabokov như Pale Fire (Lửa lập loè, 1962) và Ada, or Ardor (Ada, hay Ardor, 1969) cũng tiếp tục chứng minh tài năng sáng tạo phi thường của ông.
Bên cạnh vai trò tiểu thuyết gia, Nabokov còn là một nhà nghiên cứu côn trùng học đam mê, đặc biệt với bướm, và ông đã đóng góp không nhỏ vào lĩnh vực này. Nabokov qua đời tại Thụy Sĩ năm 1977, để lại một di sản văn học lớn, ảnh hưởng đến nhiều thế hệ nhà văn và độc giả. Các tác phẩm của ông, với sự kết hợp giữa sự phức tạp ngôn ngữ và chiều sâu tâm lý, vẫn tiếp tục được nghiên cứu và tôn vinh trong văn học thế giới.
