Startup là thuật ngữ dùng để chỉ những doanh nghiệp non trẻ được hình thành nhằm phát triển một sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới, trong bối cảnh mức độ không chắc chắn rất cao. Khác với doanh nghiệp nhỏ truyền thống vốn hướng đến sự ổn định và tăng trưởng tuyến tính, startup được xây dựng với mục tiêu mở rộng nhanh, chiếm lĩnh thị trường và tạo ra giá trị vượt trội trong thời gian tương đối ngắn.
Bản chất của startup nằm ở sự tìm kiếm. Đó là quá trình liên tục thử nghiệm để xác định liệu một ý tưởng có thể trở thành một mô hình kinh doanh có khả năng nhân rộng hay không. Vì vậy, startup thường vận hành trong trạng thái chưa hoàn thiện, sẵn sàng thay đổi sản phẩm, thị trường mục tiêu hoặc chiến lược cốt lõi, một quá trình thường được gọi là pivot. Rủi ro cao không phải là hệ quả ngoài ý muốn, mà là đặc điểm cấu thành của startup.
Startup thường gắn liền với đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, khoa học dữ liệu, tài chính, y sinh và nền kinh tế số. Tuy nhiên, yếu tố quyết định không phải là công nghệ tự thân, mà là khả năng giải quyết một vấn đề thực tế theo cách mới, hiệu quả hơn hoặc có thể mở rộng trên quy mô lớn. Do đó, một startup có thể thất bại dù công nghệ tiên tiến, hoặc thành công vang dội từ một ý tưởng tưởng chừng rất đơn giản.
Trong hệ sinh thái kinh tế hiện đại, startup đóng vai trò như các phòng thí nghiệm sống của đổi mới. Những trung tâm như Silicon Valley hay các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp như Y Combinator đã góp phần định hình cách startup được hình thành, tài trợ và mở rộng toàn cầu. Vì vậy, startup không chỉ là một loại hình doanh nghiệp, mà còn là một phương thức tổ chức sáng tạo, phản ánh tinh thần chấp nhận rủi ro và khát vọng tạo ra thay đổi trong nền kinh tế tri thức.
