Xôi ngũ sắc là một trong những món ăn truyền thống đặc trưng của đồng bào dân tộc vùng núi phía Bắc Việt Nam, đặc biệt phổ biến trong các lễ hội, ngày Tết và dịp cúng tổ tiên. Không chỉ là món ăn ngon, xôi ngũ sắc còn mang đậm giá trị văn hóa tâm linh, thể hiện quan niệm hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
Món xôi này được làm từ gạo nếp nương dẻo thơm, tuyển chọn kỹ lưỡng, sau đó được nhuộm màu từ các loại lá và củ tự nhiên. Năm màu cơ bản thường thấy là trắng, đỏ, vàng, xanh và tím, tượng trưng cho ngũ hành: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Mỗi màu được tạo nên từ nguyên liệu riêng như: màu đỏ từ gấc hoặc lá cẩm đỏ, màu tím từ lá cẩm tím, màu vàng từ củ nghệ, màu xanh từ lá dứa hoặc gừng rừng, và màu trắng giữ nguyên màu tự nhiên của gạo.
Để xôi vừa đẹp mắt vừa ngon miệng, người nấu phải có kỹ thuật ngâm màu đúng cách để gạo ngấm đều mà không bị phai, sau đó đồ xôi chín bằng chõ tre, giữ được hương thơm đặc trưng của núi rừng. Xôi ngũ sắc không chỉ hấp dẫn bởi hương vị dẻo thơm, béo nhẹ mà còn bởi vẻ đẹp rực rỡ, hài hòa như một bức tranh thu nhỏ của đất trời.
Ngày nay, xôi ngũ sắc đã vượt ra khỏi phạm vi bản làng để đến với các thành phố, nhà hàng, thậm chí xuất hiện trong các sự kiện văn hóa quốc tế như một đại diện tiêu biểu cho bản sắc ẩm thực Việt Nam.
Ảnh: Báo Chính phủ
