
Giorgio Vasari (1511–1574) là một họa sĩ, kiến trúc sư và nhà sử học nghệ thuật thời Phục hưng, không chỉ nổi tiếng với những tác phẩm nghệ thuật mà còn với vai trò là người đặt nền móng cho ngành nghiên cứu lịch sử nghệ thuật qua cuốn sách Le Vite de’ più eccellenti pittori, scultori e architettori (Cuộc đời của những họa sĩ, nhà điêu khắc và kiến trúc sư kiệt xuất), xuất bản lần đầu vào năm 1550.
Sinh ra tại Arezzo, Vasari sớm bộc lộ tài năng hội họa và được bảo trợ bởi gia tộc Medici, đặc biệt là Cosimo I de’ Medici. Ông hoạt động chủ yếu tại Firenze và Roma, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ Michelangelo và Raffaello Sanzio. Các tác phẩm hội họa của Vasari theo trào lưu nghệ thuật Kiểu cách, phát triển sau đỉnh cao của Phục hưng, với những hình thể kéo dài và bố cục phức tạp. Một trong những công trình nổi tiếng nhất của ông là loạt bích họa trong Salone dei Cinquecento tại Palazzo Vecchio.
Vasari cũng là một kiến trúc sư xuất sắc. Ông thiết kế Galleria degli Uffizi – ngày nay là một trong những bảo tàng nghệ thuật quan trọng nhất thế giới, đồng thời cải tạo nhiều công trình ở Firenze như Palazzo Vecchio và các nhà thờ lớn. Một trong những công trình đáng chú ý nhất của ông là Corridoio Vasariano, hành lang bí mật nối Palazzo Vecchio với Palazzo Pitti, giúp giới cầm quyền Medici di chuyển an toàn giữa các dinh thự.
Dù là một nghệ sĩ tài năng, Vasari được nhớ đến nhiều nhất với tư cách là nhà sử học nghệ thuật. Cuốn Le Vite của ông không chỉ cung cấp những tư liệu quý giá về các bậc thầy Phục hưng như Leonardo da Vinci, Michelangelo, Raffaello Sanzio mà còn giúp định hình cách nhìn nhận nghệ thuật của các thế hệ sau. Đây được coi là một trong những tài liệu quan trọng nhất về lịch sử nghệ thuật châu Âu, giúp Vasari trở thành “người cha của ngành sử học nghệ thuật”.

