Lỗ Tấn (1881–1936), tên thật là Chu Thụ Nhân, không chỉ là một nhà văn, mà còn là một ngọn đèn soi rọi lương tri trong thời kỳ u ám nhất của lịch sử Trung Quốc cận đại. Với ngòi bút sắc lạnh và tư duy độc lập, ông đã khơi dậy ý thức phản tỉnh dân tộc, vạch trần những căn bệnh tinh thần đang gặm nhấm xã hội Trung Hoa sau hàng thế kỷ tự mãn, trì trệ và nô lệ tinh thần.
Lỗ Tấn bắt đầu viết văn sau khi từ bỏ giấc mơ làm bác sĩ, bởi ông nhận ra rằng căn bệnh nghiêm trọng nhất không nằm ở thể xác mà ở tâm hồn người Trung Hoa: sự thờ ơ, cam chịu, ngu muội. Những truyện ngắn như Nhật ký người điên, A Q chính truyện, hay Cố hương không chỉ là áng văn chương lớn mà còn là những bản chẩn đoán xã hội, giàu tính biểu tượng và phản tư sâu sắc. Ông không ngại đả kích truyền thống, đạo đức giả, và những hệ thống quyền lực làm tê liệt con người.
Lỗ Tấn viết ít, sống khép kín, nhưng ảnh hưởng của ông thì mãnh liệt và lâu dài. Với trí tuệ sắc sảo, lòng can đảm và sự kiên quyết không thỏa hiệp, ông trở thành tiếng nói lương tri, là “lưỡi dao mổ xẻ” và “người gọi tỉnh giấc” cho cả một dân tộc đang mê ngủ. Văn chương Lỗ Tấn không phải để giải trí, mà để lay động, thức tỉnh và làm đau – như chính ông từng nói: “Hy vọng ở tương lai, nhưng không thể quên sự thật cay đắng của hiện tại.”
