Vào mỗi mùa Giáng sinh, từ Milano đến Hà Nội, từ Paris đến Tokyo, hàng triệu hộp Ferrero Rocher lại xuất hiện trên những bàn tiệc gia đình như một biểu tượng của sự sẻ chia, lòng hiếu khách và niềm vui đoàn tụ. Những viên sô-cô-la được bọc trong lớp giấy vàng óng ánh đã trở nên quen thuộc đến mức nhiều người gần như xem chúng là một phần tự nhiên của đời sống hiện đại. Thế nhưng, đằng sau vẻ lấp lánh ấy không chỉ là câu chuyện về một thương hiệu thực phẩm nổi tiếng toàn cầu. Đó còn là hành trình kéo dài qua nhiều thế hệ của một gia đình Ý, bắt đầu từ một cửa hàng bánh nhỏ giữa những ngọn đồi xanh mướt của vùng Piemonte, nơi truyền thống thủ công, tinh thần sáng tạo và tình yêu dành cho công việc được gìn giữ như những giá trị thiêng liêng.
Ngày nay, Ferrero là một trong những tập đoàn bánh kẹo lớn nhất thế giới. Các sản phẩm của họ hiện diện tại hơn 170 quốc gia, xuất hiện trong căn bếp của hàng triệu gia đình và gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ. Từ Nutella, Kinder cho đến Ferrero Rocher, mỗi thương hiệu đều mang trong mình một phần ký ức của những buổi sáng vội vã trước giờ đến trường, những bữa ăn sum họp cuối tuần hay những dịp lễ đặc biệt bên những người thân yêu. Nhưng nếu quay ngược thời gian về những năm tháng đầy biến động của thế kỷ XX, rất ít người có thể hình dung rằng đế chế ấy lại khởi nguồn từ một người thợ làm bánh luôn đau đáu với một câu hỏi vô cùng giản dị: làm thế nào để mang đến một chút ngọt ngào cho cuộc sống của mọi người trong những thời khắc khó khăn nhất?
Người thợ làm bánh ấy tên là Pietro Ferrero.
Sinh năm 1898, Pietro thuộc về thế hệ người Ý đã chứng kiến những biến động lớn lao của đất nước mình. Ông không phải là nhà phát minh nổi tiếng, không phải là chính trị gia hay nhà tư tưởng. Ông đơn giản là một người làm bánh yêu nghề, luôn dành phần lớn thời gian để suy nghĩ về hương vị, nguyên liệu và cách tạo ra những món ăn khiến khách hàng mỉm cười. Tại Alba, thị trấn nhỏ nằm giữa những ngọn đồi trập trùng của Piemonte, ông cùng gia đình điều hành một cửa hàng bánh khiêm tốn như hàng nghìn cơ sở thủ công khác trên khắp nước Ý.
Nhưng Pietro có một phẩm chất đặc biệt: ông nhìn thấy cơ hội ở những nơi người khác chỉ nhìn thấy khó khăn.
Trong những năm hậu chiến, khi cacao trở nên đắt đỏ đến mức nhiều thợ làm bánh phải cắt giảm sản lượng hoặc từ bỏ các công thức quen thuộc, Pietro bắt đầu quan sát kỹ hơn những gì vùng đất Piemonte đang sở hữu. Nơi đây từ lâu đã nổi tiếng với những vườn hồ đào trải dài trên các sườn đồi, tạo nên một trong những sản vật quý giá nhất của miền Bắc nước Ý. Nếu cacao khan hiếm, tại sao không kết hợp nó với hồ đào? Nếu không thể sản xuất những thanh sô-cô-la đắt tiền, tại sao không tạo ra một sản phẩm mới phù hợp hơn với khả năng chi trả của các gia đình bình thường?
Từ những suy nghĩ ấy, một loại hỗn hợp ngọt làm từ hồ đào và cacao đã ra đời. Ban đầu, nó không được đựng trong những chiếc lọ thủy tinh sang trọng hay mang thiết kế bắt mắt như ngày nay. Đó đơn giản là một khối bánh mềm có thể cắt thành từng lát để ăn cùng bánh mì. Nhưng điều khiến khách hàng yêu thích không nằm ở hình thức. Giữa một giai đoạn đầy thiếu thốn, sản phẩm ấy mang đến một điều quý giá hơn: cảm giác rằng cuộc sống vẫn còn những niềm vui nhỏ bé đáng để trân trọng.
Thành công đến nhanh hơn gia đình Ferrero tưởng tượng. Nhu cầu ngày càng tăng khiến cửa hàng bánh nhỏ tại Alba dần trở thành một cơ sở sản xuất quy mô lớn hơn. Người dân từ nhiều vùng lân cận tìm đến để mua sản phẩm mới lạ ấy. Điều đặc biệt là ngay từ những ngày đầu tiên, Ferrero đã xây dựng danh tiếng không phải bằng quảng cáo, mà bằng niềm tin của khách hàng. Trong văn hóa Ý, đặc biệt tại các cộng đồng địa phương, uy tín luôn là loại tài sản quý giá nhất. Một sản phẩm ngon có thể giúp bạn bán được hàng một lần; một sản phẩm đáng tin cậy mới giúp bạn tồn tại qua nhiều thế hệ.
Những giá trị ấy tiếp tục được truyền lại cho Michele Ferrero, người con trai của Pietro và cũng là nhân vật quan trọng nhất trong lịch sử phát triển của tập đoàn. Nếu Pietro là người gieo hạt giống đầu tiên, thì Michele chính là người biến nó thành một khu rừng.
Khi tiếp quản công việc gia đình, Michele không chỉ thừa hưởng một doanh nghiệp đang phát triển. Ông còn thừa hưởng một triết lý rất Ý: sự xuất sắc không đến từ quy mô, mà đến từ chất lượng. Trong nhiều thập kỷ sau đó, khi thế giới bước vào thời kỳ tiêu dùng đại chúng và nhiều công ty chạy đua sản xuất với tốc độ ngày càng nhanh, Michele lại dành phần lớn tâm huyết để hoàn thiện từng sản phẩm một cách gần như ám ảnh.
Những người từng làm việc cùng ông kể rằng Michele đặc biệt quan tâm đến trải nghiệm của khách hàng. Ông muốn hiểu trẻ em cảm nhận điều gì khi mở một món quà ngọt ngào. Ông muốn biết các bậc phụ huynh mong đợi điều gì ở bữa sáng của gia đình. Ông muốn khám phá vì sao một hương vị có thể trở thành ký ức gắn bó với con người suốt nhiều thập kỷ. Đó không phải là những câu hỏi thường xuất hiện trong các báo cáo tài chính, nhưng lại là những câu hỏi đã góp phần tạo nên thành công của Ferrero.
Năm 1964, một trong những sản phẩm mang tính biểu tượng nhất của thế kỷ XX ra đời: Nutella.
Ngày nay, thật khó để hình dung một thế giới không có Nutella. Loại kem phết màu nâu mềm mịn ấy hiện diện trong hàng triệu căn bếp trên khắp hành tinh. Nhưng vào thời điểm đó, đây là một ý tưởng táo bạo. Michele không chỉ bán một sản phẩm thực phẩm; ông đang bán một cảm giác. Đó là cảm giác của sự ấm áp, của gia đình, của những buổi sáng bình yên quanh bàn ăn. Và chính điều đó đã giúp Nutella vượt xa khỏi giới hạn của một thương hiệu thông thường để trở thành một phần của văn hóa đại chúng toàn cầu.
Nếu Nutella là sản phẩm đưa Ferrero bước ra thế giới, thì những thập kỷ tiếp theo đã chứng minh rằng thành công ấy không phải là một khoảnh khắc may mắn, mà là kết quả của một tầm nhìn dài hạn được xây dựng bằng sự kiên nhẫn hiếm thấy.
Trong khi nhiều doanh nghiệp tìm cách mở rộng bằng cách chạy theo xu hướng, Michele Ferrero lại chọn một con đường khác. Ông tin rằng những sản phẩm thành công nhất không phải là những sản phẩm khiến khách hàng bất ngờ trong một ngày, mà là những sản phẩm có thể đồng hành cùng họ suốt cuộc đời. Một đứa trẻ yêu thích chúng hôm nay sẽ vẫn nhớ đến chúng khi trưởng thành, rồi một ngày nào đó lại giới thiệu chúng cho chính con mình.
Đó là cách Kinder ra đời.
Từ “Kinder” trong tiếng Đức có nghĩa là “trẻ em”, một lựa chọn có phần bất ngờ đối với một doanh nghiệp Ý. Nhưng Michele hiểu rằng tình yêu dành cho con cái là ngôn ngữ chung vượt qua mọi biên giới. Ông muốn tạo ra những sản phẩm được thiết kế riêng cho trẻ em nhưng vẫn mang lại sự an tâm cho phụ huynh. Không chỉ là một thanh sô-cô-la hay một quả trứng đồ chơi, Kinder đại diện cho những khoảnh khắc nhỏ bé của tuổi thơ, những phần thưởng sau giờ học, những niềm vui giản dị mà nhiều người vẫn nhớ mãi khi đã trưởng thành.
Rồi đến Ferrero Rocher.
Nếu Nutella gợi lên sự gần gũi của gia đình và Kinder gắn liền với tuổi thơ, Ferrero Rocher lại mang trong mình một hình ảnh hoàn toàn khác: sự tinh tế.
Ra mắt vào năm 1982, Ferrero Rocher được tạo ra trong giai đoạn thế giới ngày càng quan tâm đến những trải nghiệm mang tính cảm xúc. Michele không chỉ muốn làm ra một viên sô-cô-la ngon. Ông muốn tạo nên một món quà.
Từ lớp giấy gói màu vàng, chiếc cốc giấy xếp nếp cho đến kết cấu nhiều tầng gồm lớp vỏ giòn, kem mềm và hạt hồ đào nguyên hạt ở trung tâm, mọi chi tiết đều được tính toán kỹ lưỡng. Khi mở một viên Ferrero Rocher, người ta không chỉ thưởng thức hương vị. Người ta trải nghiệm cảm giác được nâng niu.
Đó là một tư duy rất Ý.
Trong văn hóa Ý, ngay cả những vật dụng thường ngày cũng có thể trở thành một tác phẩm nhỏ của thiết kế. Một chiếc ghế, một chiếc đèn, một tách espresso hay một đôi giày đều được tạo ra với niềm tin rằng vẻ đẹp không phải thứ xa xỉ dành riêng cho giới thượng lưu. Vẻ đẹp là một phần của cuộc sống.
Ferrero Rocher chính là hiện thân của triết lý ấy trong thế giới bánh kẹo.
Nhờ những sản phẩm mang bản sắc riêng biệt, Ferrero dần phát triển từ một doanh nghiệp gia đình tại Piemonte thành một tập đoàn quốc tế. Nhà máy được xây dựng tại nhiều quốc gia. Các thương hiệu mới liên tục xuất hiện. Doanh thu tăng trưởng qua từng năm.
Nhưng điều đáng chú ý nhất không nằm ở tốc độ mở rộng.
Điều đáng chú ý là Ferrero vẫn duy trì được tinh thần của những ngày đầu tiên.
Trong nhiều thập kỷ, Michele Ferrero nổi tiếng là một trong những doanh nhân kín tiếng nhất châu Âu. Ông hiếm khi xuất hiện trên truyền hình, tránh xa những cuộc phỏng vấn hào nhoáng và gần như không xây dựng hình ảnh cá nhân như nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp cùng thời. Đối với ông, sản phẩm mới là nhân vật chính.
Có lẽ chính sự khiêm nhường ấy phản ánh một nét đặc trưng của nhiều doanh nghiệp gia đình Ý. Họ không quá quan tâm đến việc trở thành tâm điểm chú ý. Họ quan tâm nhiều hơn đến việc hoàn thiện sản phẩm, duy trì danh tiếng và bảo vệ những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ.
Tại Alba, nơi mọi thứ bắt đầu, dấu ấn của Ferrero hiện diện ở khắp nơi. Công ty tạo việc làm cho hàng nghìn người, hỗ trợ nhiều hoạt động cộng đồng và góp phần định hình sự phát triển của cả khu vực. Đối với người dân địa phương, Ferrero không đơn thuần là một tập đoàn đa quốc gia. Đó là một phần của lịch sử vùng đất này.
Ngày nay, khi nhắc đến Made in Italy, người ta thường nghĩ đến thời trang, xe thể thao, nội thất hay nghệ thuật. Nhưng Ferrero cho thấy rằng tinh thần Ý còn có thể được tìm thấy trong những điều giản dị hơn nhiều.
Nó nằm trong sự trân trọng đối với nghề thủ công.
Nó nằm trong niềm tin rằng chất lượng luôn quan trọng hơn sự vội vã.
Nó nằm trong khả năng biến những nguyên liệu địa phương thành những sản phẩm được yêu mến trên toàn cầu.
Và trên hết, nó nằm trong một giá trị đã theo gia đình Ferrero suốt gần một thế kỷ: dù doanh nghiệp có phát triển lớn đến đâu, thành công bền vững vẫn bắt đầu từ việc thấu hiểu con người.
Từ một cửa hàng bánh nhỏ tại Alba đến một đế chế hiện diện trên khắp năm châu, hành trình của Ferrero không chỉ là câu chuyện về tăng trưởng kinh doanh. Đó là câu chuyện về sức mạnh của những giấc mơ được nuôi dưỡng bằng sự kiên trì, về khả năng tìm thấy cơ hội trong nghịch cảnh và về một gia đình đã chứng minh rằng đôi khi những điều vĩ đại nhất trên thế giới lại bắt đầu từ những ý tưởng giản dị nhất.
Giữa thời đại của tốc độ, công nghệ và những thay đổi không ngừng, câu chuyện của Ferrero vẫn nhắc chúng ta nhớ về một bài học mang đậm tinh thần Ý: những giá trị được xây dựng bằng thời gian, sự tận tâm và lòng chân thành có thể vượt qua mọi biên giới, mọi thế hệ và mọi biến động của lịch sử.
