Ngày nay, cái tên Prada đã trở thành một phần quen thuộc của văn hóa toàn cầu. Người ta bắt gặp nó trên những đại lộ mua sắm sang trọng nhất thế giới, trong các bộ phim Hollywood, trên những trang bìa tạp chí thời trang và trong vô số cuộc trò chuyện về sự thanh lịch đương đại. Khi bộ phim The Devil Wears Prada ra mắt năm 2006, hàng triệu khán giả lần đầu tiên cảm nhận được sức nặng biểu tượng mà cái tên Prada mang theo. Dù câu chuyện trong phim không liên quan trực tiếp đến thương hiệu Ý này, việc Prada xuất hiện ngay trong tựa đề đã cho thấy một điều thú vị: đến đầu thế kỷ XXI, Prada không còn đơn thuần là một nhãn hiệu thời trang. Nó đã trở thành một ý niệm.
Ý niệm về sự tinh tế.
Ý niệm về trí tuệ.
Ý niệm về một kiểu sang trọng không cần phải lên tiếng quá lớn để được chú ý.
Ít ai biết rằng phía sau ý niệm ấy là một người phụ nữ từng dành nhiều thời gian đọc sách chính trị hơn đọc tạp chí thời trang, từng quan tâm đến các vấn đề xã hội hơn những sàn diễn hào nhoáng, và từng không hề nghĩ mình sẽ trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử thời trang hiện đại.
Người phụ nữ ấy là Miuccia Prada.
Để hiểu vì sao bà quan trọng đến vậy, có lẽ cần bắt đầu từ Milano.
Nếu Roma là ký ức của nước Ý, thì Milano là khát vọng của nước Ý.
Trong nhiều thế kỷ, thành phố này không ngừng tái tạo chính mình. Đây là nơi những ngân hàng lớn nhất của đất nước phát triển, nơi những công ty gia đình trở thành tập đoàn quốc tế, nơi các kiến trúc sư, kỹ sư, nhà thiết kế và doanh nhân cùng nhau định hình diện mạo của nước Ý hiện đại. Milano không sở hữu vẻ đẹp choáng ngợp ngay từ cái nhìn đầu tiên như Venezia hay Firenze. Thành phố này hấp dẫn theo một cách khác. Nó hấp dẫn bởi năng lượng sáng tạo luôn chuyển động bên dưới mọi con phố, mọi công trình và mọi ý tưởng mới.
Chính trong môi trường ấy, Miuccia Prada trưởng thành.
Khi tiếp quản doanh nghiệp gia đình vào cuối thập niên 1970, bà bước vào một ngành công nghiệp đang thay đổi nhanh chóng. Prada khi đó là một thương hiệu có lịch sử đáng kính nhưng chưa phải là cái tên làm rung chuyển thế giới. Được thành lập năm 1913 bởi Mario Prada trong khu Galleria Vittorio Emanuele II nổi tiếng của Milano, công ty được biết đến nhờ những sản phẩm da thủ công chất lượng cao. Đó là một doanh nghiệp đáng tự hào, nhưng cũng giống như nhiều thương hiệu lâu đời khác của Ý, nó đang đứng trước câu hỏi khó khăn nhất: làm thế nào để bước vào tương lai mà không đánh mất linh hồn của mình?
Miuccia không tìm câu trả lời trong quá khứ.
Bà cũng không tìm câu trả lời bằng cách sao chép đối thủ.
Thay vào đó, bà bắt đầu đặt câu hỏi về chính những điều mà ngành thời trang lúc ấy đang xem là hiển nhiên.
Điều gì tạo nên sự sang trọng?
Điều gì khiến một món đồ trở nên đáng giá?
Liệu cái đẹp có nhất thiết phải hào nhoáng?
Những câu hỏi ấy nghe có vẻ mang tính triết học, nhưng chúng đã thay đổi cả một ngành công nghiệp.
Đầu những năm 1980, thế giới thời trang đang bước vào thời đại của sự phô trương. Logo ngày càng lớn hơn. Các chất liệu ngày càng đắt đỏ hơn. Sự xa xỉ thường được đo bằng khả năng thu hút ánh nhìn ngay lập tức. Trong bối cảnh ấy, Miuccia Prada đưa ra một quyết định khiến không ít người ngạc nhiên.
Bà chọn nylon.
Không phải loại vật liệu mềm mại thường xuất hiện trên sàn diễn, mà là thứ nylon công nghiệp màu đen vốn được sử dụng trong quân đội và các lĩnh vực kỹ thuật. Từ chất liệu tưởng chừng quá bình thường ấy, bà tạo nên chiếc ba lô Prada nổi tiếng.
Ngày nay, khi nhìn lại, quyết định đó có vẻ hiển nhiên. Nhưng vào thời điểm ấy, nó gần như là một cuộc nổi loạn.
Chiếc ba lô không cố gắng khoe khoang sự giàu có. Nó không cần những chi tiết cầu kỳ để khẳng định giá trị. Nó thể hiện một triết lý hoàn toàn mới: sự sang trọng có thể đến từ trí tuệ, từ thiết kế và từ chất lượng, thay vì chỉ đến từ giá tiền hay mức độ phô trương.
Chính từ khoảnh khắc ấy, Prada bắt đầu trở thành tiếng nói của một thế hệ mới.
Đó cũng là thời điểm Milano dần khẳng định vị thế là một trong những thủ đô sáng tạo quan trọng nhất thế giới.
Điều thú vị là Miuccia Prada chưa bao giờ xem thời trang là một lĩnh vực tách biệt khỏi đời sống. Đối với bà, thời trang luôn liên quan đến văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật, điện ảnh và những biến chuyển của xã hội. Có lẽ vì thế mà trong suốt sự nghiệp của mình, bà thường được nhắc đến như một nhà tư tưởng nhiều không kém một nhà thiết kế.
Khi thành lập Fondazione Prada vào năm 1993, bà tiếp tục chứng minh điều đó. Đây không phải là một bảo tàng nhằm tôn vinh lịch sử của thương hiệu Prada. Trái lại, nó được xây dựng như một không gian dành cho nghệ thuật đương đại, cho những ý tưởng mới và cho các cuộc đối thoại văn hóa. Trong một thế giới nơi nhiều thương hiệu xa xỉ tìm cách kể câu chuyện về chính mình, Miuccia Prada lại dành không gian để kể những câu chuyện lớn hơn.
Có lẽ đó cũng là lý do bà trở thành biểu tượng của nước Ý hiện đại.
Nước Ý thường được thế giới nhớ đến thông qua những thành tựu của quá khứ: Đế chế La Mã, Phục hưng, Michelangelo, Leonardo da Vinci hay những thành phố lịch sử tuyệt đẹp. Nhưng nước Ý không chỉ sống bằng ký ức. Nước Ý hiện đại vẫn đang tiếp tục sáng tạo, tiếp tục đổi mới và tiếp tục ảnh hưởng đến thế giới bằng những ý tưởng mới.
Miuccia Prada là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của nước Ý ấy.
Thông qua Prada, bà chứng minh rằng truyền thống và đổi mới không phải là hai thái cực đối lập. Một thương hiệu có thể sở hữu lịch sử hơn một thế kỷ nhưng vẫn không ngừng thách thức những quan niệm cũ. Một đất nước có thể tự hào về di sản của mình nhưng vẫn tiếp tục tạo ra tương lai.
Ngày nay, mỗi mùa thời trang, hàng nghìn người lại đổ về Milano để tìm kiếm những xu hướng mới. Nhưng nếu nhìn sâu hơn những buổi trình diễn, những bộ sưu tập hay những cửa hàng sang trọng, có lẽ điều hấp dẫn nhất của thời trang Ý không nằm ở quần áo.
Nó nằm ở cách người Ý nhìn thế giới.
Niềm tin rằng cái đẹp có thể song hành cùng công năng.
Niềm tin rằng trí tuệ có thể song hành cùng sự thanh lịch.
Và niềm tin rằng những ý tưởng táo bạo, nếu được theo đuổi đủ lâu, có thể thay đổi cả một ngành công nghiệp.
Đó cũng chính là di sản lớn nhất mà Miuccia Prada để lại.
Không chỉ cho Prada.
Không chỉ cho Milano.
Mà cho toàn bộ nước Ý hiện đại.
