Word of the Year (WOTY) – “từ của năm” là một khái niệm ngày càng quen thuộc trong đời sống ngôn ngữ đương đại. Mỗi năm, các tổ chức ngôn ngữ uy tín như Oxford University Press, Merriam-Webster, Cambridge Dictionary hay Treccani sẽ chọn ra một từ hoặc cụm từ tiêu biểu nhất của năm. Đó không nhất thiết là từ mới, mà là từ phản ánh rõ nhất những thay đổi, lo âu, mối quan tâm và cách con người nhìn thế giới trong giai đoạn đó.
Khác với suy nghĩ phổ biến, “từ của năm” không được chọn vì tần suất xuất hiện đơn thuần. Nó được cân nhắc dựa trên bối cảnh xã hội, chính trị, văn hóa và công nghệ. Một từ có thể được chọn vì nó đột ngột trở nên phổ biến, vì nghĩa của nó thay đổi, hoặc vì nó giúp gọi tên một hiện tượng mà trước đó con người chỉ cảm nhận mơ hồ. WOTY vì thế giống như một lát cắt ngôn ngữ của thời đại.
Trong những năm gần đây, các “từ của năm” ngày càng cho thấy vai trò của internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo. Nhiều từ không còn mô tả sự vật cụ thể, mà phản ánh cảm xúc tập thể, hành vi số hoặc mối quan hệ mới giữa con người và công nghệ. Điều này cho thấy ngôn ngữ đang thích nghi nhanh chóng với nhịp sống hiện đại.
Ở góc độ rộng hơn, WOTY không chỉ là câu chuyện của từ vựng. Nó là cách xã hội tự soi mình qua ngôn ngữ, nhận ra điều gì đang bị phóng đại, điều gì đang thiếu hụt, và điều gì cần được gọi tên. Mỗi “từ của năm” vì thế không chỉ ghi dấu một năm đã qua, mà còn gợi mở cách con người bước tiếp vào năm sau, với nhiều ý thức hơn về thế giới mình đang sống.
