Fiducia là “từ của năm 2025” do Treccani lựa chọn, và cũng là một trong những khái niệm lặng lẽ nhưng giàu sức nặng nhất của năm này.
Trong tiếng Ý, fiducia có nghĩa là niềm tin, nhưng không phải thứ lạc quan ngây thơ hay tin mù quáng. Đó là niềm tin được xây dựng qua thời gian, qua trải nghiệm, qua những mối quan hệ mong manh nhưng bền bỉ giữa con người với nhau và với xã hội. Niềm tin có thể bị tổn thương, nhưng vẫn xứng đáng để trao đi.
Treccani chọn fiducia trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với bất ổn: xung đột, khủng hoảng kinh tế, biến đổi khí hậu, và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo khiến nhiều người cảm thấy mất phương hướng. Trong một thời đại như vậy, niềm tin không còn là điều hiển nhiên, mà trở thành một giá trị khan hiếm, cần được gọi tên và tái thiết.
Điểm cốt lõi của fiducia nằm ở tính hai chiều. Niềm tin không chỉ là cảm xúc cá nhân, mà còn là hành động xã hội. Nó liên quan đến việc tin vào thông tin, vào thể chế, vào khoa học, vào người khác, và cuối cùng là tin vào chính mình. Khi niềm tin suy giảm, xã hội dễ rơi vào hoài nghi và chia rẽ. Khi nó được củng cố, con người vẫn có thể hợp tác và hướng về tương lai, ngay cả trong khó khăn.
Giữa hàng loạt “từ của năm 2025” nói về AI, nội dung rác hay thao túng cảm xúc, fiducia nổi lên như một lời nhắc giản dị nhưng cần thiết: trong mọi biến động, điều con người tìm kiếm sâu xa nhất vẫn là cảm giác có thể tin tưởng.
