Carlo Rubbia (sinh năm 1934) là nhà vật lý hạt người Ý, nổi tiếng với những đóng góp quan trọng trong việc khám phá các hạt truyền tương tác yếu, một trong những lực cơ bản của tự nhiên. Ông được trao giải Nobel Vật lý năm 1984 cùng nhà vật lý người Hà Lan Simon van der Meer nhờ những đóng góp mang tính quyết định dẫn đến việc phát hiện các hạt boson W và Z tại CERN, Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu.
Sinh ngày 31 tháng 3 năm 1934 tại Gorizia, miền đông bắc nước Ý, Rubbia theo học vật lý tại Đại học Pisa và Trường Sư phạm Cao cấp Pisa (Scuola Normale Superiore), tốt nghiệp năm 1957. Sau đó, ông tiếp tục nghiên cứu tại Đại học Columbia ở Hoa Kỳ trước khi tham gia các dự án vật lý hạt quốc tế. Sự nghiệp của ông gắn liền với CERN, nơi ông góp phần thúc đẩy việc sử dụng máy gia tốc proton và phản proton để kiểm nghiệm các dự đoán của Mô hình Chuẩn trong vật lý hạt.
Việc phát hiện boson W và Z năm 1983 là một bước ngoặt lớn của vật lý hiện đại. Những hạt này truyền tương tác yếu, lực liên quan đến các quá trình như phân rã beta phóng xạ và phản ứng hạt nhân trong Mặt Trời. Khám phá đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng cho lý thuyết thống nhất tương tác điện từ và tương tác yếu, củng cố nền tảng của Mô hình Chuẩn.
Từ năm 1989 đến 1993, Rubbia giữ chức Tổng giám đốc CERN. Ngoài vật lý hạt, ông còn quan tâm đến các giải pháp năng lượng ít phát thải carbon, đặc biệt là năng lượng hạt nhân tiên tiến và hệ thống năng lượng sử dụng máy gia tốc.
Carlo Rubbia là một trong những nhà khoa học tiêu biểu của nước Ý trong thế kỷ XX. Sự nghiệp của ông thể hiện sức mạnh của hợp tác khoa học quốc tế và vai trò của những thí nghiệm quy mô lớn trong việc khám phá các quy luật cơ bản của vũ trụ.
