Arthur Conan Doyle (1859–1930) là một trong những nhà văn vĩ đại nhất của văn học Anh, nổi tiếng với việc sáng tạo ra nhân vật thám tử lừng danh Sherlock Holmes. Ông không chỉ là một tiểu thuyết gia, mà còn là một bác sĩ, nhà sử học và người theo đuổi tâm linh, để lại dấu ấn sâu đậm trong nhiều lĩnh vực.
Sinh ra tại Edinburgh, Scotland, Conan Doyle theo học ngành y tại Đại học Edinburgh, nơi ông được truyền cảm hứng để xây dựng hình tượng Sherlock Holmes từ một trong những giáo sư của mình, Joseph Bell – người có khả năng suy luận sắc bén. Năm 1887, ông xuất bản A Study in Scarlet (Cuộc điều tra màu đỏ), tiểu thuyết đầu tiên giới thiệu Holmes và bác sĩ Watson, mở đầu cho một loạt truyện trinh thám trở thành huyền thoại.
Với lối kể chuyện lôi cuốn, cách xây dựng nhân vật tinh tế và những vụ án đầy thử thách, Sherlock Holmes nhanh chóng trở thành biểu tượng của văn học trinh thám. Những tập truyện như The Adventures of Sherlock Holmes (Những cuộc phiêu lưu của Sherlock Holmes, 1892), The Memoirs of Sherlock Holmes (Hồi ức của Sherlock Holmes, 1893) và tiểu thuyết The Hound of the Baskervilles (Con chó của dòng họ Baskerville, 1902) đều được độc giả đón nhận nồng nhiệt. Tuy nhiên, Conan Doyle không muốn bị gắn chặt với nhân vật này và từng “giết chết” Holmes trong The Final Problem (Vấn đề cuối cùng, 1893), nhưng trước sự phản đối dữ dội của độc giả, ông buộc phải hồi sinh nhân vật vào năm 1901.
Ngoài truyện trinh thám, Conan Doyle còn viết tiểu thuyết lịch sử, khoa học viễn tưởng và các bài tiểu luận chính trị. Tác phẩm The Lost World (Thế giới đã mất, 1912) là một tiểu thuyết phiêu lưu khoa học viễn tưởng nổi bật, kể về hành trình khám phá một vùng đất có khủng long còn tồn tại. Ông cũng viết nhiều bài về tâm linh, đặc biệt sau Thế chiến thứ nhất khi ông quan tâm sâu sắc đến những vấn đề huyền bí.
Dù nổi tiếng nhất với Sherlock Holmes, Arthur Conan Doyle còn là một con người đa tài và có tầm nhìn xa, để lại di sản văn học đồ sộ và ảnh hưởng sâu rộng đến thể loại trinh thám cũng như văn học thế giới.
