Bertrand Russell (1872–1970) là một trong những triết gia, nhà logic học và nhà hoạt động xã hội có ảnh hưởng nhất thế kỷ XX. Ông sinh ra trong một gia đình quý tộc Anh, nhưng cuộc đời ông gắn liền với tư tưởng tự do, phản chiến và đấu tranh vì nhân quyền.
Trong triết học, Russell là người tiên phong trong triết học phân tích và logic hiện đại. Cùng với Alfred North Whitehead, ông viết bộ Nguyên lý Toán học (Principia Mathematica – 1910–1913), một trong những công trình quan trọng nhất trong logic học thế kỷ XX, nhằm xây dựng toán học trên nền tảng logic thuần túy. Ông cũng nổi tiếng với “nghịch lý Russell”, đặt ra vấn đề cơ bản cho lý thuyết tập hợp.
Ngoài triết học và logic, Russell còn viết nhiều tác phẩm mang tính phổ biến và nhân văn như Lịch sử triết học phương Tây (A History of Western Philosophy) và Lý do tại sao tôi không phải là người theo đạo Thiên chúa (Why I Am Not a Christian), trong đó ông phê phán tôn giáo và bênh vực lý trí, khoa học.
Russell tích cực tham gia vào các phong trào hòa bình và phản đối chiến tranh, từ Chiến tranh Thế giới thứ nhất đến chiến tranh hạt nhân. Ông từng bị bỏ tù vì hoạt động phản chiến và là người đồng sáng lập “Tuyên ngôn Russell–Einstein” kêu gọi giải trừ vũ khí hạt nhân.
Năm 1950, Bertrand Russell được trao Giải Nobel Văn học vì “các tác phẩm phong phú, giàu tính nhân văn và biện luận vì tự do tư tưởng”. Di sản của ông vượt xa giới hạn học thuật, để lại dấu ấn sâu đậm trong triết học, xã hội học và lương tri nhân loại.
