Carlo Emilio Gadda (1893–1973) là một trong những nhà văn độc đáo và khó đoán bậc nhất của văn học Ý thế kỷ 20. Vốn là một kỹ sư điện, ông mang tinh thần logic, phân tích và phức tạp của khoa học vào ngôn ngữ văn chương, tạo ra một phong cách vừa uyên bác vừa hỗn loạn mà sau này nhiều người gọi là baroque hiện đại.
Gadda nổi tiếng với khả năng “pha trộn”: ông không ngần ngại dùng tiếng Ý chuẩn xen lẫn tiếng địa phương Milano, tiếng Latin, tiếng Pháp và từ vựng chuyên môn. Tác phẩm tiêu biểu Quer pasticciaccio brutto de via Merulana (Vụ bê bối xấu xí ở phố Merulana) không chỉ là một tiểu thuyết trinh thám dở dang, mà còn là một cuộc giải phẫu xã hội Ý thời phát xít, thể hiện qua một cốt truyện rối rắm và văn phong dồn dập.
Gadda từng tham chiến trong Thế chiến I, chứng kiến cái chết của anh trai và mẹ ông cũng qua đời sau đó; những mất mát này in dấu sâu đậm trong văn chương ông. Ông là người hoài nghi bản chất con người và tin rằng thực tại là một “mê cung của nguyên nhân”, không thể phân giải bằng tư duy tuyến tính.
Ngày nay, Gadda được xem là bậc thầy về ngôn ngữ, là “Joyce của Ý”, người đã đẩy tiếng Ý đến giới hạn biểu đạt của nó. Đọc Gadda không dễ, nhưng là một trải nghiệm trí tuệ, cảm xúc và tính trào phúng sâu cay.
