
Bartolomeo Platina (1421–1481) là một gương mặt độc đáo của thời Phục hưng Ý, vừa là học giả, nhà văn, sử gia, vừa là người đầu tiên viết bộ lịch sử chính thức về các giáo hoàng bằng tiếng Latin, Vitae Pontificum Romanorum – Cuộc đời của các Giáo hoàng La Mã.
Ông sinh tại Piadena, nơi ngày nay mang tên Platina để tưởng nhớ ông. Từng bắt đầu sự nghiệp trong quân đội, Platina sớm rẽ sang con đường tri thức. Khi tìm kiếm cơ hội tại giáo triều ở Roma nhưng bị Đức Giáo hoàng Pius II từ chối, ông gia nhập nhóm học giả nhân văn của Học viện Roma do Pomponio Leto đứng đầu. Năm 1468, ông bị bắt giam với cáo buộc mưu đồ chống đối Giáo hoàng, nhưng được trả tự do và tiếp tục viết lách, không từ bỏ hành trình học thuật.
Đến năm 1475, dưới triều Đức Giáo hoàng Sixtus IV, Platina được bổ nhiệm làm thủ thư Thư viện Vaticano. Tại đây, ông tiến hành sắp xếp lại toàn bộ thư viện và dồn tâm lực hoàn thiện kiệt tác Vitae Pontificum Romanorum, tác phẩm nổi bật bởi văn phong sắc sảo, đan xen chuyện kể lịch sử và những nhận xét tinh tế.
Bên cạnh sử học, Platina còn để lại dấu ấn bất ngờ trong ẩm thực với De honesta voluptate et valetudine, cuốn sách nấu ăn có hệ thống đầu tiên viết bằng tiếng Latin, được xem như viên gạch nền của văn hóa ẩm thực châu Âu hiện đại.
Bartolomeo Platina trở thành biểu tượng của tinh thần Phục hưng, nơi niềm say mê tri thức, tư duy độc lập và dũng khí đối mặt quyền lực hội tụ trong một nhân cách rực sáng.

