Mary Wollstonecraft (1759–1797) là một trong những ngọn đuốc tiên phong sáng rực nhất của phong trào nữ quyền hiện đại, sinh ra trong một thời đại mà tiếng nói của phụ nữ bị xem nhẹ, thậm chí bị dập tắt. Với tư duy vượt thời đại và ngòi bút đầy lửa, bà biến việc viết lách thành một hành động chính trị, một cuộc đấu tranh thầm lặng nhưng đầy sức công phá.
Tác phẩm nổi tiếng nhất của bà, A Vindication of the Rights of Woman (1792), không chỉ là một bản tuyên ngôn đầy thách thức đối với trật tự gia trưởng, mà còn là lời kêu gọi cải cách toàn diện hệ thống giáo dục và xã hội, nơi phụ nữ phải được đối xử như những sinh thể lý trí, có quyền được học hành, được suy nghĩ độc lập và góp phần xây dựng tương lai nhân loại. Bà không đòi hỏi đặc quyền cho phụ nữ, mà đòi hỏi quyền làm người: bình đẳng về trí tuệ và đạo đức với nam giới.
Cuộc đời của Mary là một chuỗi những cuộc thách thức: từ tuổi thơ bất hạnh, tình yêu đầy trắc trở, đến cái chết bi thương sau khi sinh con gái, người sau này cũng trở thành một biểu tượng: Mary Shelley, tác giả Frankenstein. Dẫu bị chỉ trích nặng nề lúc sinh thời, Mary Wollstonecraft đã để lại một di sản không thể thay thế, gieo mầm cho những thế hệ phụ nữ dám sống, dám nghĩ và dám thay đổi thế giới.
