Vị lai (Futurismo) là trường phái nghệ thuật và văn học ra đời tại Ý vào đầu thế kỷ 20, với tuyên ngôn đầu tiên được công bố năm 1909 bởi nhà thơ Filippo Tommaso Marinetti trên tờ Le Figaro ở Paris. Vị lai phản ánh tinh thần hăng hái, bạo liệt, hướng đến tương lai và tôn vinh sự hiện đại của máy móc, tốc độ, công nghiệp, chiến tranh và đô thị hóa.
Các nghệ sĩ vị lai muốn cắt đứt hoàn toàn với quá khứ và truyền thống, phản đối những giá trị cổ điển, đặc biệt là di sản nghệ thuật Phục hưng mà họ xem là “bảo thủ”. Họ bị cuốn hút bởi năng lượng của thế giới hiện đại, chuyển động liên tục của đời sống đô thị và nhịp điệu của thời đại công nghiệp.
Trong hội họa, vị lai khai thác kỹ thuật mô tả chuyển động và thời gian thông qua sự chồng lớp, phân tích hình thể và mô phỏng tốc độ. Những tên tuổi tiêu biểu gồm Umberto Boccioni, Giacomo Balla, Carlo Carrà và Gino Severini. Trong điêu khắc, Boccioni là người tiên phong với tác phẩm nổi tiếng Forme uniche della continuità nello spazio (Những hình thể độc nhất trong sự liên tục của không gian).
Dù phong trào bị gián đoạn sau Thế chiến I, vị lai đã để lại dấu ấn mạnh mẽ lên nhiều lĩnh vực nghệ thuật hiện đại, từ kiến trúc, điện ảnh, thiết kế cho đến thơ ca và sân khấu. Vị lai được xem là bước ngoặt mở đầu cho các trào lưu tiên phong của thế kỷ 20 như Dada và Lập thể.
