Firenze vốn là thành phố khiến du khách say mê vì cái đẹp và đôi khi… bối rối vì những điều kỳ lạ. Một trong những bí ẩn nho nhỏ nhưng khiến bao người đau đầu chính là hệ thống số nhà ở đây: vì sao cùng một con phố lại tồn tại song song số nhà màu đen và số nhà màu đỏ? Và càng trớ trêu hơn, chúng chẳng hề liên quan gì đến nhau. Bạn có thể bắt gặp một tòa nhà mang số 24 màu đen ngay bên cạnh số 112 màu đỏ, khiến cả người bản địa lẫn Google Maps đôi khi cũng lạc hướng.
Truyền thuyết đô thị? Không hẳn. Đây là một câu chuyện lịch sử thú vị. Vào những năm 1930, chính quyền nhiều thành phố Ý, trong đó có Firenze, Genova và Savona, đã áp dụng một hệ thống phân biệt màu sắc: số đen dành cho nhà ở, số đỏ dành cho các hoạt động thương mại. Ý tưởng ban đầu nhằm giúp người dân và khách hàng dễ dàng nhận biết đâu là nơi buôn bán, đâu là nơi sinh sống. Nhưng theo thời gian, khi các cửa hiệu đóng cửa hoặc chuyển đổi mục đích, hệ thống này vẫn tồn tại, tạo thành một “di sản” nho nhỏ của đô thị.
Vấn đề trở nên đặc biệt rắc rối trong thời kỳ đại dịch Covid-19, khi dịch vụ giao hàng bùng nổ. Nhiều shipper phải loay hoay trước một cánh cửa mang số 11R (rosso – đỏ), trong khi khách hàng kiên nhẫn giải thích rằng họ ở số 11N (nero – đen) ngay kế bên. Một số dịch vụ bản đồ trực tuyến đến nay vẫn chưa cập nhật triệt để hệ thống này, khiến các đơn giao hàng nhiều phen trễ hẹn.
Tuy có chút bất tiện, hệ thống số nhà kép của Firenze lại là một nét duyên ngầm của thành phố này. Nó phản ánh cách người Ý gìn giữ những quy ước xưa cũ, biến chúng thành một phần bản sắc đô thị. Với du khách yêu khám phá, việc lần theo những con số đỏ – đen trên tường cũng giống như một trò chơi nho nhỏ, buộc ta phải quan sát kỹ lưỡng và sống chậm lại, thay vì chỉ nhìn vào màn hình điện thoại.
Firenze không chỉ khiến người ta nhớ đến Ponte Vecchio hay Duomo, mà còn cả những chi tiết đời thường như vậy – nơi quá khứ và hiện tại đan xen, tạo nên một trải nghiệm đầy bất ngờ. Ai biết được, lần tới khi bạn dừng lại trước một số nhà màu đỏ, có thể bạn đang đứng trước một địa điểm từng là quán rượu, tiệm bánh hay xưởng thủ công từ gần một thế kỷ trước. Và chính điều đó mới làm nên sức hút bất tận của “cái nôi Phục hưng”.
