
Augustus (63 TCN – 14) là hoàng đế đầu tiên của La Mã và là người đặt nền móng cho Đế chế La Mã sau khi kết thúc thời kỳ Cộng hòa. Ông sinh ra với tên Gaius Octavius, sau đó được Gaius Iulius Caesar nhận làm con nuôi và thừa kế danh hiệu. Sau cái chết của Caesar năm 44 TCN, Octavius tham gia cuộc chiến quyền lực chống lại Mark Antony và Cleopatra, cuối cùng giành chiến thắng tại Actium năm 31 TCN.
Năm 27 TCN, Octavius tuyên bố trao trả quyền lực cho Thượng viện nhưng thực tế vẫn giữ quyền kiểm soát tuyệt đối. Thượng viện phong ông danh hiệu Augustus, đánh dấu sự khởi đầu của Đế chế La Mã. Dưới triều đại của mình, Augustus thiết lập Pax Romana, một thời kỳ hòa bình và thịnh vượng kéo dài hơn hai thế kỷ. Ông cải cách hành chính, quân đội, xây dựng hệ thống đường sá và đền đài, trong đó có Ara Pacis – biểu tượng của hòa bình La Mã.
Dù có hình ảnh là một nhà lãnh đạo ôn hòa, Augustus cũng không ngần ngại đàn áp kẻ thù chính trị, đặc biệt là trong những năm đầu củng cố quyền lực. Ông qua đời năm 14 và được tôn làm thần (Divus Augustus). Người kế vị ông là Tiberius, khởi đầu triều đại Julio-Claudian. Augustus được xem là một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất trong lịch sử La Mã, người đã biến một nền Cộng hòa hỗn loạn thành một đế chế hùng mạnh và ổn định.

