Lễ hội Gióng là một trong những lễ hội truyền thống lớn và lâu đời nhất của Việt Nam, được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2010. Lễ hội được tổ chức hàng năm tại nhiều địa phương thuộc Hà Nội, đặc biệt nổi bật tại đền Phù Đổng (huyện Gia Lâm) và đền Sóc (huyện Sóc Sơn), để tưởng nhớ và tôn vinh Thánh Gióng – vị anh hùng dân tộc trong truyền thuyết đã đánh đuổi giặc Ân cứu nước.
Theo truyền thuyết, Thánh Gióng là cậu bé kỳ lạ, chỉ sau một đêm hóa thân thành người khổng lồ, cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt đánh tan quân thù rồi bay về trời. Hình tượng Thánh Gióng không chỉ thể hiện tinh thần yêu nước mà còn là biểu tượng của ý chí quật cường và sức mạnh dân tộc.
Lễ hội Gióng kéo dài nhiều ngày, với phần lễ gồm rước kiệu, dâng hương và tế lễ long trọng; phần hội tái hiện các trận đánh hào hùng thông qua màn trình diễn của đội quân phù giá, các cô tì nữ, lính tráng và dân làng. Các nghi thức được thực hiện theo trình tự chặt chẽ, mang đậm yếu tố thiêng liêng và tính cộng đồng cao.
Không chỉ là dịp tưởng nhớ công ơn Thánh Gióng, lễ hội còn là một bản sắc văn hóa đặc trưng của người Kinh Bắc, nơi tín ngưỡng, lịch sử và đời sống dân gian hòa quyện thành một không gian lễ hội sống động, linh thiêng và giàu cảm xúc.
