Thánh Francesco ở Assisi (1181 hoặc 1182 – 3 tháng 10 năm 1226) là một trong những vị thánh nổi bật nhất trong lịch sử Công giáo, được kính trọng vì lòng khiêm nhường, tình yêu thiên nhiên và những nỗ lực tái thiết Giáo hội. Ông là người sáng lập Dòng Anh em Hèn mọn (Ordine dei Frati Minori) và là một biểu tượng sống động của lòng mộ đạo và tinh thần từ bỏ vật chất.
Francesco sinh ra tại Assisi, một thị trấn nhỏ ở miền trung nước Ý, trong một gia đình giàu có. Cha ông là một thương nhân buôn bán vải giàu có và Francesco được hưởng một cuộc sống xa hoa thời trẻ. Tuy nhiên, sau một thời gian trải qua chiến tranh và bệnh tật, ông từ bỏ tài sản, từ chối quyền thừa kế gia đình, dấn thân vào đời sống khổ hạnh để phục vụ người nghèo và người bệnh.
Một sự kiện quan trọng trong cuộc đời Francesco là khi ông nghe tiếng gọi từ Thiên Chúa tại nhà thờ San Damiano, nơi Chúa Giêsu trên thập giá nói với ông: “Hãy đi và tái thiết Giáo hội của Ta”. Ban đầu, Francesco hiểu lời này theo nghĩa đen và bắt đầu sửa chữa các nhà thờ đổ nát, nhưng sau đó ông nhận ra rằng sứ mệnh của mình là cải tổ đời sống tâm linh của Giáo hội.
Tinh thần đơn sơ và niềm vui trong cuộc sống của Francesco thu hút nhiều người theo ông, và ông lập nên một cộng đoàn sống theo các giá trị của Tin Mừng: nghèo khó, khiêm nhường và tình yêu thương. Dòng Francesco nhanh chóng phát triển và được Giáo hoàng Innocent III chính thức công nhận vào năm 1209.
Francesco còn được biết đến với tình yêu sâu sắc dành cho thiên nhiên, coi mọi tạo vật là anh chị em của mình. Ông viết Bài ca Tạo vật (Cantico delle Creature), một trong những tác phẩm văn chương đầu tiên viết bằng tiếng Ý, ca ngợi vẻ đẹp và sự hài hòa của vũ trụ. Ông cũng được ghi nhận là người đầu tiên nhận dấu thánh (stigmata), dấu ấn của các vết thương giống như Chúa Giêsu trên cơ thể mình.
Francesco qua đời vào ngày 3 tháng 10 năm 1226 tại Assisi. Hai năm sau, ông được Giáo hoàng Gregorio IX phong thánh. Nhà thờ Basilica di San Francesco được xây dựng ở Assisi để tôn vinh ông và trở thành một trong những điểm hành hương quan trọng của Công giáo.
Ngày nay, Francesco được xem là thánh bổn mạng của Ý, người bảo trợ cho những người nghèo khó và thiên nhiên. Ngày lễ kính ông, 4 tháng 10, được cử hành trên toàn thế giới. Với thông điệp về hòa bình, tình yêu và sự khiêm nhường, Thánh Francesco vẫn là một nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho mọi thời đại.
