
Vespasianus (Titus Flavius Vespasianus, 9 – 79) là hoàng đế La Mã từ năm 69 đến 79, sáng lập triều đại Flavia sau cuộc nội chiến hỗn loạn năm Tứ Hoàng đế (Anno dei quattro imperatori). Trước khi trở thành hoàng đế, ông là một tướng lĩnh tài ba, từng chỉ huy quân đội La Mã trong cuộc chiến chinh phục Britannia và đàn áp cuộc khởi nghĩa Do Thái năm 66. Khi Đế quốc rơi vào khủng hoảng sau cái chết của Nero, Vespasianus được quân đội ở phương Đông ủng hộ, đánh bại các đối thủ và chính thức lên ngôi năm 69.
Là một nhà cai trị thực tế và quyết đoán, Vespasianus tập trung khôi phục nền kinh tế La Mã sau thời kỳ hỗn loạn. Ông cải cách hệ thống thuế, cắt giảm lãng phí và tăng cường quản lý tài chính. Một trong những biện pháp nổi tiếng của ông là áp thuế lên các nhà vệ sinh công cộng (vespasiani), dẫn đến câu nói kinh điển Pecunia non olet (“Tiền không có mùi”). Dưới triều đại của mình, Vespasianus cũng khởi công nhiều công trình quan trọng, nổi bật nhất là Đấu trường La Mã (Colosseo) vào năm 72, một biểu tượng của quyền lực và sự thịnh vượng của Đế quốc La Mã.
Vespasianus qua đời năm 79, nhường ngôi cho con trai Titus. Mặc dù không được xem là một vị hoàng đế hào nhoáng hay đầy tham vọng như Julius Caesar hay Augustus, Vespasianus vẫn được đánh giá cao nhờ khả năng quản lý thực tế, khôi phục ổn định và đặt nền móng cho sự thịnh vượng của triều đại Flavia.

