Sử thi Odissea (trong tiếng Hy Lạp cổ Ὀδύσσεια, Odýsseia) là một trong những tác phẩm vĩ đại của văn học Hy Lạp cổ đại, được chấp bút bởi nhà thơ lừng danh Homer. Sử thi kể về cuộc phiêu lưu của anh hùng Odisseo (Ulisse trong tiếng Latin) sau cuộc chiến Troia.
Mở đầu sử thi, Odisseo cùng đồng đội cố gắng trở về quê hương Itaca khi chiến tranh Troia kết thúc. Tuy nhiên, hành trình của chàng gặp rất nhiều khó khăn và thách thức.
Odisseo đối mặt với nhiều quái vật, thần thánh và hiểm nguy. Chàng bị Polifemo một mắt bắt giữ; với trí thông minh đã làm mù con mắt duy nhất của hắn và thoát khỏi tay hắn. Điều này khiến các vị thần Olimpo, đặc biệt là Poseidone, cha của Polifemo, nổi cơn thịnh và gây ra nhiều khó khăn trở ngại để chàng không thể dễ dàng trở về nhà. Odisseo cũng phải đối đầu với phù thủy Circe, người biến các thuỷ thủ của chàng thành heo, nhưng sau đó nhận được sự giúp đỡ từ thần Ermes để giành chiến thắng.
Một phần quan trọng của Sử thi Odissea là việc Odisseo phải vượt qua Vùng đất Chết để gặp Tiresia, nhà tiên tri mù, để biết về số phận của mình và đường trở về. Chàng cũng phải đối diện sự thách thức từ những kẻ muốn chiếm đoạt vợ và nhà của mình.
Cuộc phiêu lưu kéo dài mười năm của Odisseo kết thúc trong niềm vui hạnh phúc khi chàng trùng phùng với vợ là nữ hoàng Penelope và con trai Telemaco.
Sử thi Odissea không chỉ là câu chuyện hành trình phiêu lưu hấp dẫn, mà còn chứa đựng nhiều yếu tố triết học, văn hóa và đạo đức, giúp định hình một trong những tác phẩm quan trọng nhất trong văn học cổ đại Hy Lạp.
Minh hoạ: NỖI BUỒN CỦA TELEMACO – Angelica Kauffmann, 1783
*Tên các nhân vật trong bài được gọi theo tiếng Ý
