Mộc bản triều Nguyễn là một kho tàng di sản tư liệu quý giá của Việt Nam, được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức Thế giới vào năm 2009 – di sản tư liệu đầu tiên của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á được vinh danh.
Bộ mộc bản này gồm hơn 34.000 tấm ván khắc gỗ được khắc từ đầu thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, dưới triều Nguyễn – triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Các bản khắc được sử dụng để in ấn sách chính sử, điển chế, văn học, giáo dục, luật pháp và cả các trước tác kinh điển phương Đông. Nội dung nổi bật nhất là bộ “Đại Nam thực lục”, biên chép lịch sử chính thống của triều Nguyễn từ Gia Long đến Khải Định.
Điều đặc biệt là các mộc bản được khắc bằng chữ Hán và chữ Nôm, với kỹ thuật thủ công tinh xảo, trình bày mỹ thuật cao, thể hiện tay nghề điêu luyện của các nghệ nhân xưa. Đây không chỉ là công cụ sao in, mà còn là hiện vật quý, phản ánh trình độ văn hóa, kỹ thuật, tư tưởng và quản lý quốc gia đương thời.
Hiện nay, mộc bản triều Nguyễn được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV (tỉnh Lâm Đồng). Với giá trị lịch sử – văn hóa – tư liệu độc đáo, di sản này được ví như “bộ sưu tập sách in cổ xưa nhất của Việt Nam”, đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa, tư tưởng dân tộc Việt.
