Mere exposure effect – hiệu ứng tiếp xúc đơn thuần là xu hướng con người dần hình thành thiện cảm đối với một người, một sự vật hoặc một ý tưởng chỉ vì họ đã tiếp xúc với nó nhiều lần. Ngay cả khi không có thêm thông tin hay trải nghiệm tích cực nào, sự quen thuộc cũng có thể khiến đối tượng trở nên dễ chịu, đáng tin cậy và được yêu thích hơn.
Khái niệm này được nhà tâm lý học Robert Zajonc giới thiệu vào năm 1968. Thông qua nhiều thí nghiệm, ông phát hiện rằng chỉ cần lặp lại việc nhìn thấy một hình ảnh, một từ ngữ hoặc một biểu tượng, người tham gia đã có xu hướng đánh giá chúng tích cực hơn. Hiệu ứng này đặc biệt rõ khi những lần tiếp xúc diễn ra trong bối cảnh trung tính và không tạo cảm giác khó chịu.
Một trong những thí nghiệm nổi tiếng của Zajonc sử dụng các ký tự Trung Quốc mà người tham gia không hiểu nghĩa. Một số ký tự được cho xuất hiện nhiều lần hơn những ký tự khác. Khi được yêu cầu đánh giá ý nghĩa của từng ký tự, người tham gia thường cho rằng những ký tự quen thuộc mang ý nghĩa tích cực hơn, mặc dù họ hoàn toàn không biết nội dung thực sự của chúng. Kết quả cho thấy chỉ riêng sự quen thuộc đã có thể làm thay đổi cảm nhận của con người.
Mere exposure effect được ứng dụng rộng rãi trong marketing, quảng cáo và xây dựng thương hiệu. Việc lặp lại logo, khẩu hiệu, màu sắc nhận diện hoặc quảng cáo trên nhiều kênh truyền thông giúp thương hiệu trở nên quen thuộc trong tâm trí người tiêu dùng. Tuy nhiên, hiệu ứng này chỉ phát huy tác dụng khi tần suất xuất hiện ở mức hợp lý. Nếu bị lặp lại quá nhiều, người xem có thể cảm thấy phiền toái hoặc mệt mỏi, làm giảm hiệu quả của hoạt động truyền thông.
