Chủ nghĩa Khắc kỷ (Stoicism) là một trường phái triết học ra đời vào đầu thế kỷ III trước Công nguyên, do triết gia Zeno xứ Citium sáng lập tại Athens. Khắc kỷ không chỉ là lý thuyết mà còn là một lối sống nhấn mạnh vào lý trí, kỷ luật bản thân và khả năng kiểm soát cảm xúc.
Triết lý Khắc kỷ tập trung vào việc sống theo tự nhiên, tức là sống hài hòa với lý trí và chấp nhận những điều không thể thay đổi. Người theo chủ nghĩa này tin rằng hạnh phúc không đến từ hoàn cảnh bên ngoài mà từ cách ta phản ứng với chúng. Những gì ta có thể kiểm soát là hành động và suy nghĩ của chính mình; còn lại, hãy để nó tự xảy ra.
Một số nhân vật nổi bật trong chủ nghĩa Khắc kỷ:
- Epictetus, một nô lệ được giải phóng, nổi tiếng với những bài giảng về tự do tinh thần và chấp nhận nghịch cảnh.
- Seneca, chính khách La Mã và nhà văn, người đã áp dụng triết lý Khắc kỷ để đối diện với quyền lực, danh vọng và cái chết.
- Marcus Aurelius, hoàng đế La Mã, tác giả cuốn Suy tưởng, ghi lại những suy tư về đạo đức và cách làm chủ bản thân giữa chiến tranh và chính trường.
Chủ nghĩa Khắc kỷ vẫn còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến ngày nay, đặc biệt trong các lĩnh vực phát triển bản thân, tâm lý học và triết lý sống tối giản, thực tế và kiên cường.
