Nghi lễ và trò chơi kéo co là một trong những di sản văn hóa phi vật thể đa quốc gia được UNESCO công nhận vào năm 2015, với sự tham gia của bốn quốc gia châu Á: Việt Nam, Hàn Quốc, Campuchia và Philippines. Tại Việt Nam, nghi lễ và trò chơi kéo co không chỉ đơn thuần là một hoạt động vui chơi dân gian, mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, gắn với tín ngưỡng nông nghiệp và ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Kéo co thường được tổ chức vào dịp lễ hội làng, đầu xuân hoặc các sự kiện cộng đồng. Ở một số nơi như xã Hữu Chấp (Bắc Giang), xã Tích Sơn (Vĩnh Phúc), hay lễ hội làng Trịnh (Thanh Hóa), nghi lễ kéo co được thực hiện với quy trình trang trọng: từ chọn dây, dựng cột, làm lễ cầu khấn trước khi diễn ra phần thi kéo giữa hai đội. Dây kéo có thể là dây thừng hoặc cây tre, cây lạt, tùy từng vùng miền.
Điểm đặc biệt của kéo co truyền thống Việt Nam là tính cộng đồng rất cao – không chỉ là cuộc tranh tài giữa hai đội, mà còn là dịp để cả làng cùng hội tụ, cổ vũ, chia sẻ tinh thần đoàn kết. Trò chơi này phản ánh rõ triết lý âm – dương, sự cân bằng và đối trọng trong văn hóa dân gian.
Việc được UNESCO ghi nhận không chỉ giúp bảo tồn di sản quý giá này, mà còn tôn vinh bản sắc văn hóa nông nghiệp của người Việt, đưa hình ảnh truyền thống đến với bạn bè quốc tế.
