Múa xòe là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của dân tộc Thái ở vùng Tây Bắc Việt Nam, đặc biệt phổ biến tại các tỉnh như Sơn La, Lai Châu, Điện Biên và Yên Bái. Gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng, múa xòe không chỉ là hình thức giải trí mà còn là nghi lễ văn hóa mang ý nghĩa cầu may, cầu mùa, gắn kết cộng đồng và tôn vinh bản sắc dân tộc.
Đặc trưng của múa xòe là những động tác mềm mại, uyển chuyển, thể hiện sự hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Điệu múa thường được trình diễn theo vòng tròn, tay nắm tay, tượng trưng cho tinh thần đoàn kết, niềm vui và sự ấm no. Trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu cùng tiếng khèn, tiếng trống, và lời ca dân ca Thái làm nên một không gian văn hóa sống động, cuốn hút.
Có hơn 30 điệu xòe khác nhau, trong đó nổi tiếng nhất là “xòe vòng”, “xòe nắm tay”, “xòe tiến lùi”, mỗi điệu có một ý nghĩa riêng và đều phản ánh tâm hồn yêu đời, yêu người của đồng bào Thái. Múa xòe hiện diện trong mọi lễ hội, cưới hỏi, mừng nhà mới hay dịp mừng xuân.
Năm 2021, Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là niềm tự hào lớn của đồng bào dân tộc Thái nói riêng và văn hóa Việt Nam nói chung, đồng thời là minh chứng cho sức sống mạnh mẽ của văn hóa truyền thống trong thời đại hiện đại.
